‘Het gebruik van Braille verandert mijn leven’ – door Kirstie Steur

‘Het gebruik van Braille verandert mijn leven"

Genieten. Ik zit op het bankje in de voortuin, mijn ogen dicht, de voorjaarszon op mijn gezicht, mijn geleidehond ligt aan mijn voeten en… Ik lees aandachtig en in stilte het geschreven woord.
Als ik weer naar binnen ga, zet ik een CD op. Alfabetisch gerangschikt en voorzien van een braillemerkje heb ik zo de CD te pakken die ik wil horen.

Het is nu ruim tien jaar geleden. In vrij korte tijd raakte ik mijn gezichtsvermogen kwijt. Onderzoek naar onderzoek en steeds weer wachten op de uitslag. Werken was onmogelijk geworden. Er brak een periode van thuis zijn aan. Even een stuk fietsen, een boek lezen, kruiswoordraadsels oplossen, bezig zijn met fotografie, helaas. Om een instantie te bellen, moest ik de cijfers van het telefoonnummer met een dikke stift wel tien centimeter groot opschrijven. Met moeite kon ik het dan lezen. Om nou alles zo te noteren, daar was geen beginnen aan! Wat een geluk had ik in deze situatie: mijn blinde buurman bood aan mij de beginselen van het brailleschrift te leren. Wat een uitdaging, een uitkomst, weer leren lezen en zelf straks weer iets kunnen noteren en vooral me kunnen richten op de toekomst, zelfstandig iets kunnen en niet voor elk wissewasje afhankelijk zijn van anderen! Niet uit ondankbaarheid, ik was erg blij met de steun en hulp van mensen uit mijn omgeving. Maar ik was gewend zelfstandig mijn dingen te regelen en daar was ik trots op!

Eindelijk kwam hulpverlening op gang. Stoklopen? Ik wilde er niets van weten. Het leren van braille, daar had ik plezier in! In mijn enthousiasme is een vriendin een keer mee geweest naar brailleles. Ze vond het erg boeiend. Met enkele lessen per week schiet het echter niet op als je je hele leven weer opnieuw vorm moet geven. Na een tijdje kon ik terecht bij een revalidatiecentrum, waar ik terecht kon voor intensieve revalidatie. Er werd tegelijkertijd aan alle aspecten van mijn dagelijks bestaan aandacht geschonken. Ik heb gegruweld, was bijna apathisch voor een synthetische spraak uit de computer. Het heeft mij ontzettend veel moeite gekost om daaraan te wennen. Maar apetrots was ik, ik vond het geweldig stoer, toen ik met behulp van een brailleleesregel de tekst van mijn scherm kon lezen.

Ik houd van taal, het geschreven woord. Je kunt er zoveel mee uitdrukken, juist als woorden, zinnen en verbanden zorgvuldig gekozen zijn. Laat mij in stilte lezen en ik kan de tekst op me in laten werken, de tekst echt tot me nemen, mij inleven in de essentie. Mijn administratie berg ik zelf op, heel systematisch, netjes geordend en voorzien van braille. Op die manier kan ik onder meer zelfstandig een polisnummer opzoeken, mijn jaaropgaaf voor een belastingaangifte. Trots was ik toen ik een brailleschrijfmachine kreeg. Het leek voor mij toen een soort geheimschrift, ik kon alles schrijven wat ik maar wilde. Ik houd mijn agenda bij in braille, dat vind ik overzichtelijker dan in gesproken vorm. Ik heb een adresboek met de gegevens van familie, vrienden en instanties. Aan de ene kant van het kaartje in gewoon leesbaar schrift, aan de andere kant braille. Ik maak labels met braille, zodat ik kan kiezen welk vlees ik voor vanavond uit de vriezer haal of welke groenten, soep of blikjes vis ik in voorraad heb. Ik lees het bankafschrift in braille, zelfstandig mijn eigen inkomsten en uitgaven. Niet geconcentreerd hoeven luisteren als een ander het voorleest, maar gewoon weer zelf iets terug kunnen zoeken. Als ik een presentatie geef, maak ik kaartjes met trefwoorden in braille. Ik kijk op de verjaardagskalender, die ik zelf met de brailleschrijfmachine heb aangelegd of er binnenkort iemand jarig is. Volgende week hebben we vrienden uitgenodigd om te komen eten. Ik heb een kookboek gemaakt waarin ik op plastic vellen recepten in braille heb geschreven. Goed te lezen en heel hygiënisch, ik kan het na gebruik makkelijk afpoetsen.

Nou en of! Braille heeft mijn leven veranderd. Ik ben dolgelukkig dat ik het heb mogen leren. Dat er bijna 200 jaar geleden een jongen geboren werd, die vanuit zijn eigen omstandigheden zo’n geweldige uitvinding heeft gedaan!
Ik heb nu het geluk en de eer vanuit mijn eigen ervaringen mensen die net als ik op latere leeftijd blind of ernstig slechtziend geworden zijn, de voordelen van het brailleschrift te laten ervaren. Ik ben werkzaam in de revalidatie. Als brailletrainer leer ik volwassenen het brailleschrift. In eerste instantie voor het merken van artikelen in huis, soms om weer te kunnen lezen, soms gericht op gebruik van braille in studie of beroep, soms ter ondersteuning bij het aanleren van de Nederlandse taal. Ik ben trots op mijn vak, leer van het delen van ervaringen met anderen en vertrouw vooral op de kracht van het geschreven woord: voor mij is dat het brailleschrift!