Informatie over Louis Braille en het brailleschrift
Blindheid en slechtziendheid
Veel mensen dragen een bril. Hun ogen werken niet goed, maar dankzij hun bril zien ze weer prima. Er zijn ook mensen, bij wie een bril niet helpt. Ze zijn slechtziend. In veel gevallen leren ze te vertrouwen op hun andere zintuigen, net als blinde mensen. Die zien 5% of minder van wat iemand ziet met goede ogen.
Als je goed kunt zien, kun je je bijna niet voorstellen hoeveel je nog steeds zou kunnen doen, wanneer je blind zou zijn. Je bent gewoon niet anders gewend dan kijkend door het leven te gaan. Daarom ben je nu heel afhankelijk van je ogen. Mensen die blind zijn, maken extra veel gebruik van hun andere zintuigen. Want ook al zie je niks, als je blind bent, kun je nog gewoon horen, denken, praten, voelen en lopen. Net als iedereen. Mensen die slechtziend zijn hebben zelf vaak niet het gevoel veel te missen. Hoe zou dat komen?
Begin 1900 hadden blinde mensen veel minder mogelijkheden en waren ze veel meer afhankelijk van anderen dan nu. Ze telden niet mee en raakten volledig geïsoleerd. Tegenwoordig is dat gelukkig heel anders. Dankzij een heleboel handige hulpmiddelen kunnen slechtzienden en blinden zoveel mogelijk meedraaien in het gewone leven. Met name de computer is een uitkomst. En ook het zelfstandig kunnen lezen en schrijven; hiervoor wordt het brailleschrift gebruikt.
Wat is braille?
Het brailleschrift: patroon van zes puntjes
Het brailleschrift is gebaseerd op een combinatie van 1 tot 6 voelbare punten in twee kolommen van drie punten. Zo kunnen de punten precies door het gevoelige gedeelte van de vinger worden gevoeld. Die zes punten hebben elk een nummer, het patroon is zoals dat hier is afgebeeld:
Het zespunts braille-alfabet
In het overzicht hieronder staan alle letters van het braille-alfabet, waarbij de zwarte rondjes de punten voorstellen, de vette zwarte stippen maken de letter.
Wie was Louis Braille?
Het leven van Louis Braille (1809-1852)
Louis Braille werd geboren op 4 januari 1809 in het Franse plaatse Coupvray, in de buurt van Parijs. Toen Louis drie jaar was kreeg hij een ongeluk tijdens het spelen in de zadelmakerij van zijn vader en verwondde hij zichzelf met een mes aan één van zijn ogen.
Aan het begin van de negentiende eeuw was het nog anders gesteld met de medische verzorging en werden wonden verzorgd met zalfjes waarvan men aannam dat ze een helende werking hadden. Er doen verhalen de ronde dat Louis door een oude vrouw is behandeld met leliewater. In ieder geval leidde de verzorging van de wond tot een ontsteking, die na korte tijd ook nog het andere gezonde oog aantastte. De jonge Louis werd door deze ontstekingen totaal blind.
In dezelfde tijd als Louis Braille leefde er een legerkapitein, genaamd, Charles Barbier de la Serre, in Frankrijk. Door zijn ervaringen in de oorlog bedacht hij een systeem om soldaten in het duister geheime codes te laten lezen, hij ontwikkelde een voelbaar schrift gebaseerd op streepjes en punten. Op een tentoonstelling in het Museum van wetenschappen werd zijn ‘nachtschrift’ gedemonstreerd naast het systeem van voelbare letters zoals op de blindenschool werd gebruikt.
Louis Braille was al van jongs af aan bezig met het zoeken naar een beter systeem om te kunnen lezen. In de zadelmakerij van zijn vader was hij al in de weer met kleine stukjes leer om er een herkenbaar, voelbaar systeem van te maken. Het ‘nachtschrift’ van Barbier was veel simpeler en beter voelbaar dan alles wat daarvoor was bedacht. Louis pikte het systeem snel op en leerde het aan zijn medeleerlingen. Al snel ‘schreven’ zij elkaar in hun nieuwe ‘geheimtaal’, tot ergernis van de leraren die vonden dat hun leerlingen het voelbare ‘zienden-alfabet’ moesten leren.
Louis ontdekte al gauw en paar onvolkomenheden aan het systeem van Barbier, het aantal punten was bijvoorbeeld te groot om in één keer af te tasten, en hij bewerkte en vereenvoudigde het naar een 6-puntensysteem waardoor het nog beter geschikt werd voor blinden.
In 1825, Louis was inmiddels 16 jaar oud, presenteerde hij zijn nieuwe braille-alfabet op school. Hij had 63 manieren gevonden voor het gebruik van maximaal zes punten.
Tekening van Louis Braille op jongere leeftijd
In 1834 mocht Louis zijn ‘puntenschrift’ demonstreren op een industrietentoonstelling in Parijs waar ook de Franse koning bij aanwezig was.
Louis Braille stierf op 6 januari 1852, 43 jaar oud, aan de gevolgen van tuberculose. Louis werd begraven op het kleine kerkhof van Coupvray. Zijn naam zou voor altijd synoniem staan voor het door Louis Braille ontwikkelde puntenschrift. Twee jaar na zijn dood, in 1854, werd het brailleschrift officieel erkend door het instituut als volwaardige lees- en schrijftaal voor blinden. Vanaf dat jaar werd braille langzamerhand in alle West-Europese landen ingevoerd als officieel puntenschrift. In 1873 werd het eerste boek in braille gedrukt: ‘De geschiedenis van Frankrijk’ in drie dikke banden. In 1952 werden zijn stoffelijke resten opgegraven en verplaatst naar het Panthéon in Parijs waar alle grote Franse helden liggen begraven. Op 4 januari 2009 is het precies tweehonderd jaar geleden dat Louis Braille werd geboren. Een feit dat over de hele wereld zal worden herdacht.
Foto van het borstbeeld van Louis Braille
Computers en brailleleesregels
In de tijd van Louis Braille waren er nog geen computers. Maar tegenwoordig wordt veel met computers gewerkt. Op het beeld verschijnen allemaal teksten die je moet lezen. Nu denk je vast dat kan een blinde niet lezen. Dus een blinde kan niet met een computer werken. Gelukkig is hier ook iets voor uitgevonden. En het heeft weer met braille te maken. Onder aan het toetsenbord wordt een extra regel bevestigd. Alle zinnen die op het beeldscherm verschijnen, komen ook een voor een op deze regel omhoog. De blinde computergebruiker leest dus op deze regel de informatie. Het braille dat al in 1837 is uitgevonden bewijst ook vandaag de dag nog steeds zijn nut.
Foto van een computer met een Brailleleesregel
Wil je meer informatie over het brailleschrift? Kijk op: www.nlbb.nl of op: www.nvbs.nl. Bij de NVBS (Nederlandse Vereniging van Blinden en Slechtzienden) geven ze ook informatie hoe het is om als slechtziend of blind te zijn. Voor informatie of het aanvragen van een voorlichtingsles op school kan contact worden opgenomen met mevrouw D. de Kruiff tel. 0413-250709 (ma t/m do) of e-mail: voorlichting@nvbs.nl.